# C1-2. Informatie en data ## H2 Dataverwerking + H3 Gestructureerde data --- ## Lesplanning (60 minuten) - 0–10 min: data en dataverwerking - 10–25 min: gestructureerde data en databases - 25–40 min: webservices - 40–55 min: casus en werkblad - 55–60 min: leerdoelen controleren --- ## Leerdoelen > **5.** Ik ken verschillende vormen van dataverwerking. > **6.** Ik weet wat een **databasemanagementsysteem** is. > **7.** Ik weet wat een **webservice** is en kan belangrijke voordelen benoemen. --- ## Eén casus: een schoolkantine-app Leerlingen bestellen hun lunch in een app. - Wat is de **invoer**? - Wat wordt er met de data gedaan? - Welke **informatie** ziet de kantine? > Rode draad: **data → verwerking → informatie** --- ## Wat is data? > **Data** zijn kale feiten of gebeurtenissen. Voorbeeld: `leerling 42 | broodje kaas | 12:15` - De gegevens worden **verzameld**. - Pas door **interpretatie** worden ze informatie. - Bijvoorbeeld: *Hoeveel broodjes moeten we morgen inkopen?* --- ## Waar komt de data vandaan? **Databronnen** in de kantine-app: - Mensen: een bestelling invoeren - Gebruikersactiviteiten: klikken en bestellen - Geautomatiseerde systemen: betaalbevestiging - Sensor/scanner: QR-code bij het afhalen **Metadata** beschrijft data, zoals het tijdstip van een bestelling. --- ## Vormen van dataverwerking - **Verzamelen** en **bewaren** van bestellingen - **Controleren** of de betaling gelukt is - **Zoeken** en **ordenen** op afhaaltijd - **Analyseren** van populaire producten - **Wijzigen**, **verspreiden**, **afschermen** en **verwijderen** > Noem bij twee vormen een handeling uit de app. --- ## Waarom gestructureerde data? - Een losse lijst met bestellingen wordt snel onoverzichtelijk. - Daarom slaan we gegevens **gestructureerd** op. - Dat kan in bestanden of in een **database**.  --- ## Wat is een DBMS? > Een **databasemanagementsysteem (DBMS)** is software die databases beheert. Een DBMS kan databases: - **opzetten** - **raadplegen** - **onderhouden** - **bewaken** Meerdere gebruikers kunnen tegelijk met een DBMS werken. --- ## Voorbeelden van DBMS'en - **MySQL** - **Microsoft SQL Server** - **Oracle Database** > Een **database** bevat gegevens; een **DBMS** beheert de database. --- ## Van gegevens naar tabellen In een **relationele database** staat data in **tabellen**. - Een **kolom** is een **veld** (attribuut). - Een **rij** is een **record** (entiteit).  --- ## Twee tabellen koppelen **Leerlingen** | leerling_id | naam | |---|---| | 42 | Sam | | 57 | Noor | **Bestellingen** | bestelling_id | leerling_id | product | |---|---|---| | 1001 | **42** | Broodje kaas | | 1002 | **57** | Fruit | > **leerling_id** koppelt de bestelling aan de leerling. --- ## Werkblad: lees het databaseschema 1. Welke tabel bevat de bestelde producten? 2. Wat is één **record** in die tabel? 3. Noem twee **velden**. 4. Met welk veld koppel je de twee tabellen? 5. Waarom is één grote tabel minder handig? --- ## Gegevens opvragen met SQL **SQL** staat voor *Structured Query Language*. Met SQL kun je gegevens: - **opvragen** - **toevoegen** - **wijzigen** - **verwijderen** > Vandaag gaat het om begrijpen wat een database doet, niet om SQL schrijven. --- ## Hoe komt de app aan gegevens? Apps en websites vragen gegevens meestal niet rechtstreeks op bij het DBMS. > **App → request → webservice → database** De **webservice** verwerkt het verzoek en geeft een antwoord terug.  --- ## Wat is een webservice? - Een **request** is een verzoek om data. - Een webservice maakt data-uitwisseling eenvoudiger. - Communicatie gaat meestal via **HTTP(S)**. - Een webservice kan een extra **beveiligingslaag** vormen. Bekende vormen: **REST API**, **SOAP API**, **RSS**. --- ## Welke data stuurt de webservice terug? Veelgebruikte gestructureerde dataformaten: - **JSON** - **XML** Bijvoorbeeld: `{"product":"broodje kaas","voorraad":12}` > De app kan hiermee de actuele voorraad tonen. --- ## Voorbeeld uit H3: Buienradar  - Een app doet een **request** om weergegevens. - Een webservice levert gestructureerde data terug. - De app verwerkt de data tot een voorspelling op het scherm. --- ## Werkblad: onderzoek de kantine-app Maak samen één schema: **databron → dataverwerking → tabel/record → webservice → informatie** Beantwoord: 1. Welke data wordt verzameld? 2. Welke twee tabellen zijn nodig? 3. Welke velden verbinden de tabellen? 4. Wat vraagt de app aan de webservice? 5. Welke informatie krijgt de leerling terug? --- !!!vraag open Een leerling opent zijn bestelling in de kantine-app. Leg in maximaal drie zinnen uit wat het DBMS en de webservice elk doen. !!! --- ## Afsluiting: kun je dit uitleggen? - Noem drie vormen van **dataverwerking**. - Leg het verschil uit tussen **database** en **DBMS**. - Herken **tabel**, **record**, **veld** en **sleutel**. - Leg uit waarom een app een **webservice** gebruikt. > **Data → opslag en verwerking → webservice → informatie**